Pediatri nasıl çalışılır sorusunun kısa cevabı şudur: her hastalığı önce hangi yaşta görüldüğüyle eşleştir, büyüme ve gelişme basamaklarını tek bir tabloda topla, sıvı ve doz hesaplarını okuyarak değil kâğıt üstünde çözerek öğren, ardından her gün kısa bir vaka sorusu setiyle kendini test et. Çocuk sağlığı ve hastalıkları çoğu fakültede 4. sınıfın en uzun stajlarından biridir ve TUS klinik bilimlerde de ağırlığı yüksektir. Medingo pediatri başlıklarını 4. sınıf modülleri ve TUS katmanı içinde kısa soru seanslarına böler, yanlışlarını genetik algoritmayla sana özel sırada geri getirir.
Pediatri neden ayrı bir dil ister?
Dahiliyede “ateş ve öksürük” dediğinde ayırıcı tanı listesi kabaca bellidir. Pediatride aynı tablo, yenidoğanda, süt çocuğunda ve okul çağında bambaşka hastalıkları düşündürür. Normal nabız, solunum sayısı ve tansiyon da yaşla değişir. Bu yüzden pediatriyi dahiliye notunun küçültülmüş hâli gibi okumak işe yaramaz. Her başlığın ilk sorusu “bu hangi yaşta olur?” olmalıdır.
Yaş bandı tablosu kur
Bir sayfayı yaş bantlarına böl: yenidoğan, süt çocuğu, oyun çocuğu, okul çağı, ergen. Okuduğun her hastalığı ilgili bandın altına tek satırla yaz. Bir hafta sonra bu sayfa, sınavda en çok işine yarayan ayırıcı tanı haritası olur. Aynı yaşta karışan iki hastalığı yan yana görmek, onları neyin ayırdığını da hatırlatır.
Büyüme ve gelişme basamaklarını kendin çiz
Motor, dil ve sosyal gelişme basamakları, ezberlenip unutulan klasik başlıklardır. Bunları hazır tablodan okumak yerine boş kâğıda aylara göre kendin çiz, sonra kaynakla karşılaştır. Eksik bıraktığın kutular, tekrar etmen gereken yerlerdir. Henry L. Roediger ve Jeffrey D. Karpicke’nin 2006 çalışması, kendini test etmenin tekrar okumaktan daha kalıcı öğrenme sağladığını göstermiştir. Kaynak: Roediger ve Karpicke, 2006.
Aşı takvimi gibi sık güncellenen başlıklarda kitaptaki tabloya değil, Sağlık Bakanlığı’nın güncel takvimine ve fakültenin ders notuna bak.
Hesabı elle çöz
Pediatride sıvı idame hesabı, dehidratasyon derecelendirmesi ve kiloya göre doz soruları sık gelir. Formülü okuyup “anladım” demek kolaydır, ama sınavda hesap yaparken takılırsın. Her formül için üç farklı kiloyla örnek çöz ve sonucu kontrol et. Bu, pediatride aktif hatırlamanın en somut hâlidir. Tekniğin genel çerçevesi için aktif hatırlama yazısına bakabilirsin.
Stajı servisle eşle
Hangi serviste dönüyorsan o hafta o başlığı çalış. Yenidoğan yoğun bakımındaysan akşam seti sarılık, solunum sıkıntısı ve beslenme olsun. Gördüğün bebek, okuduğun konuyu çok daha kalıcı yapar. Servisin protokolünü ya da hocanın slaytını soruya çevirip kişisel bankana ekleyebilirsin.
Karışık vaka seti
Stajın ikinci yarısında konuları blok blok değil karışık sırayla çöz. Nate Kornell ve Robert A. Bjork’un 2008 çalışmasında karışık sırayla çalışanlar, kategorileri birbirinden daha iyi ayırt etmiştir. Kaynak: Kornell ve Bjork, 2008. Pediatride ayırıcı tanı tam olarak bu beceriye dayanır.
TUS için
Stajda yaş bandı tablosuyla kurduğun pediatri, TUS’ta sıfırdan başlamaktan çok daha kolaydır. Staj bitince yanlışlarını kuyrukta tut. Klinik branşların genel planı için TUS klinik bilimler yazısına göz atabilirsin. Bu yazı sınav çalışması içindir. Hasta yönetimi için fakülte dersi, servis protokolü ve güncel kılavuzlar esastır.
Kısa cevap
Pediatri nasıl çalışılır? Her hastalığı yaş bandına yerleştir, gelişme basamaklarını kendin çiz, sıvı ve doz hesaplarını elle çöz, servisteki konuyu o hafta çalış ve karışık vaka setiyle test et. Medingo bunu 4. sınıf ve TUS için aynı uygulamada tutar. App Store’da yayındadır, Android sürümü kapalı testtedir. Staj sonu için staj sınavı rehberine bakabilirsin.
Medingo’yu hemen dene
Ders notlarını soru bankasına çevir, streak yap, sınava akılda kalıcı hazırlan.