Anatomik Terimler: Yön, Düzlem ve Hareket (Latince-Türkçe)

Anatomik terimler iki grupta toplanır: bir yapının yerini söyleyen yön terimleri (anterior, medial, proksimal) ve vücudu kesen düzlemler (sagital, koronal, transvers). Hepsi "anatomik duruş" denen tek bir referansa göre tanımlanır: ayakta, bakışlar karşıya, kollar yanda ve avuç içleri öne dönük. Bu referansı oturtunca geri kalan terimler kendiliğinden yerine gelir.

Yön terimleri

• Anterior (ventral): Türkçe: Ön; Anlamı: Vücudun ön yüzüne yakın

• Posterior (dorsal): Türkçe: Arka; Anlamı: Vücudun arka yüzüne yakın

• Superior (kranial): Türkçe: Üst; Anlamı: Başa yakın

• Inferior (kaudal): Türkçe: Alt; Anlamı: Ayağa yakın

• Medial: Türkçe: İç; Anlamı: Orta hatta yakın

• Lateral: Türkçe: Dış; Anlamı: Orta hattan uzak

• Proksimal: Türkçe: Yakın uç; Anlamı: Gövdeye veya başlangıç noktasına yakın (uzuvlarda)

• Distal: Türkçe: Uzak uç; Anlamı: Gövdeden uzak

• Yüzeyel (superficialis): Türkçe: Yüzeyde; Anlamı: Deriye yakın

• Derin (profundus): Türkçe: Derinde; Anlamı: Deriden uzak

Pratik ipucu: "medial" sözcüğünü "medyan" (orta) ile bağla. Anatomik duruşta (avuç içi öne dönük) radius lateral, ulna medialdir; bu çifti ezberlemek yön terimlerini oturtmanın pratik bir yoludur.

Düzlemler

• Sagital düzlem: Vücudu sağ ve sol parçalara ayırır. Tam ortadan geçeni median (orta) sagital düzlemdir.

• Koronal (frontal) düzlem: Vücudu ön ve arka parçalara ayırır.

• Transvers (horizontal, aksiyal) düzlem: Vücudu üst ve alt parçalara ayırır. BT görüntüleri çoğunlukla bu düzlemde gösterilir; koronal ve sagital yeniden yapılandırma da yapılır.

Hareket terimleri

• Fleksiyon / ekstansiyon: Çoğu eklemde sagital düzlemde açıyı azaltma / artırma.

• Abdüksiyon / addüksiyon: Orta hattan uzaklaştırma / yaklaştırma.

• İç ve dış rotasyon: Uzvun uzun ekseni etrafında dönme.

• Pronasyon / supinasyon: Önkolda pronasyon avuç içini arkaya (dirsek bükükken aşağıya), supinasyon öne (yukarıya) çevirmedir.

• Sirkümdüksiyon: Eklemde koni çizen dairesel hareket.

Çalışırken yapacağın üç şey

1. Her yapıyı anlatırken yön terimini kullan: "femur başı femurun proksimal ucundadır ve kalça kemiğinin asetabulumuna oturur."

2. Aynı yapıyı üç düzlemde hayal et: koronalde nasıl, transversde nasıl?

3. Latince adını yüksek sesle söyle.

Medingo atlasında yapıyı döndürerek ön, arka ve yan görünümü karşılaştırabilirsin; terimleri bir yapıya bağlamak soyut ezberden çok daha kalıcıdır. Pratik sınav için spot taktikleri, genel plan için anatomi nasıl çalışılır yazılarına bak. Tüm içerik anatomi merkezinde.